Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Tolışi xəbon

Главная » 2015 » Апрель » 15 » Əli Nasiri "Kəynə bəbe" soneton çələnq
12:35
Əli Nasiri "Kəynə bəbe" soneton çələnq

ƏLİ NASİR - 60

 

Məlume ki, sonet inqilisi milli ədəbi janre. Dəvardə i-dı əsrədə Azərboycon ijən Tolış ədəbiyoti sənətkoon ovard kardəşone bı janrı, çok-çokə əsəron noəşone bə miyon. Tolışi şaironədə bı janrədə nıvıştəkəson veyin, Əhəd Moxtar, Nəriman Tolışi, Əli Nasir, M. Likməkani... əmma sıftənə bə tolışi soneton çələnq onimon-bınıvışt Nəriman Tolışi bıə. Əlbəttə, Əli Nasiri « Kəynə bəbe » soneton çələnq çımon dılədə məxsusi bə çəş çiyə mukəmməl əsəre.`    `

Soneton çələnqi 15 soneti har qıləyni hisob kardə bedə qıləy yolə imorəti i mərtəbə. Soneton həm de məno-məzmuni, həmən de şeirə janri muncər bıən bəyəndı. Jıqo ki, navinə soneti oxonə misro dıminə soneti iminə misroye. Şeiri formə sənətkoəti, çəy vəzn, ğafiyə i c. xusyəton çanə dılokə bıbon, həniyən ğıymətine çəy bədiiyə məzmun. Cobəco sonetonən bıbun, həniyən rost bəbe bə ın əsəri qıləy lirikə poemə vote.

« Kəynə bəbe » əruzə bəhrədəy, muctəss bəhri, 2-nə nov, 2-nə varianti ğəlibe : Məfailun, fəilatun, məfailun, fəlu...

Mandəm bəsə bandon diyə kardəm bə məholi,

Havzə xoliye, xolçəye har ovdonə, har di.

Rost botdə ki, vəşt votdəbu bı cahi-cəloli,

Vey damedə bəy Kaspiku rostbə həşi zardi...

İminə sonetədə mıəllif təsvir kardedə se-ço təbiiyə lohə : Lirikə ğəhrəmon mandə Tolışə bandon çilinqədə, dastə dılədə vindedə Tolışə məholi. Hisob kardedə ki, qıləy havzə xoliye har ovdonə...

Zardə həşi rost bedə Kaspiku. Şıştedə çı məholi dovnə-poy, har sıb jəydə bəy şığə, pekardedə əy hano...

Gəhrəmon bə vəcd omedə çı təbiiyə məholi cəmoliku, cəh-cəloliku. Əncəx vindedə ki, nişe çı yurdi xıvand, xun doydə çəy dıl, çəşonış qin bedə arsədə...

Şair Əli Nasir de bədiiyə vositon bə ğələm səydə ıştə Lirikə ğəhrəmoni dardinə-ğəminə famon : Bə xırtə dəmandə vəyşti ğıbo, məvuji bəhi səmandə çı kujkaqi, ovəyz kandedə çı vızmə doy rişə...

In yurd çı bebəfoə avlodon dastədəy, əvon kəşedən səfo, zəlilin bı yurdiro çəşə ars ekardə avlodon, cəfo kəşedən əvon...

Şəv-ruj opotedən vişon, əncəx ni iqlə tum evəjən, do əkaşt. Məhol çı tolışi, zəmin çəy, zıvon çəy. Əncəx ni bı zıvoni xəyəvo bıdə.Veye sinə əjən, bəştə pokəvon, vətənəpi bəvot, əncəx ğəsdonə kardedən həmə, dılosoxti kobıkə ni bo milləti. Əve ki, beşən dasto tıbədə ğəbonən. Vironə yurd mandə bə yadi daston. Vətən zindon, millət əsire ıştə yurdədə...

Lirikə ğəhrəmon rost kardedə ıştə sədo, ni bəçəy vanqi vanq bıdə. Çand kərə jəşone-kuyəşone əv, qətəşone-dənəşone bə dusəğ, beğandəşone çı yurdo-Vətəno, pıxniyəşone zindonədə, əncəx ujən bırniyəşni ıştə sədo...Yurdi rujnomon çap nıkardeədə çəy şeiron, xarici olkonədə dərc bıən əvon. Nıməseədə əy Vətəni radio-televindomon, çəy sədo omə Munheniku, Varşavaku.Vardəşe bə ğeyrət çanə beğeyrəton...

Mışkule coyli mande ovəyzi vədə, biləma ! Əve sədo kardedə, ziqqə jəydə, əncəx hiçki doydəni sədo bəçəy vanqi...

JİYEDƏMON- əncəx bənə merdi ne, luzəfırs kardedəmon bənə mori, poçəşıkır kardedəmon !..

VİNDEDƏMON- əncəx şoydəti kardedənimon, ıştəni jəydəmon bə ənəzınəti, məvuji ojəkumon !..

MƏSEDƏMON- əncəx nolə- fəryod bə quş qətedənimon, quya korimon, de zəmini dimi ne, de bumi şedən çəmə dırozə quşon.

HƏRƏKƏTƏDƏMON- əncəx mujnə, bəbunə çoke çəməsə, lanqimon, sıstımon, ləximon, i sıxan, mardəloşimon. Bəçəyro ki, hiççi kardedənimon boştə yurdi, boştə xəlği, boştə zıvoni.

Co milləton hestışe həzo rujnomə-jurnal, mətbuat, çəmə çand qılə heste ?

Co milləton hestışe dı sa radio-televindəsədo, çəmə haftədə ponzə-vist dəyğə qəvə qəp ?

Bə vəyşt oqardən co milləti halə səon, qəqırinə hamon, teğınə təpon, kəçələ bandon, suyə ovon, nığo doəşone curbəcurə sanatorion, parkon, boğon, dınyo turizmi ovdonə vıron.

Vironə bıən çəmə ın xosə vəyştə vıron, havzə bandon, kaftekəşə ruşinə dıyo, biyə honiyon, ranqinə boğon...

Boçi çı milləti qəncinon (ərbobon) ıştə vırəku əştəkəson dutedən restoron, bar, hardxonə, vəyəxonə, dukon-vıjor, market-villa, əmmo bərpo kardedənin dınyo turizmi bı təbiiyə vəyştədə ?

Çı soneton ədəbiyə ğəhrəmon avsi bedə yurdi-xəlği dardiku, siyedə çəş kəş-por, sədo kardedə Xıdo bə çand bəjən : Şifo pidəşe Çəyku bı noxəşinə millətiro : Çı milləti bıəşe Mirhəsən xan, qeneral Həzi, Merzə Boyli... Əmə Atropati varisimon. Jiyemon mandə çı farsə boə jimışti, peyımon larzedə dustə tırki dastədə...

Kıve Tolışi Cənqəli Merzon, Beqəğon, Zulfuğaron ?

Ya Rəbb, imdod bıkə bəmə, viron bedə Vətən !

In yurd bıə Nuhi tufani bə nav. In Nuhi Yafəsiku mandə Madaye.

Bə Zərdusti omə ilahiyə kitob « Əv heste » (« Avestə ») nozil bıə iyo.

Kaspi, Kadus, Qel, Hırkon çəmə tarıx, çəmə ğədimə vəslonin.

Ve ğədimə ziyarətqonin Səyd Xəlifə, Boboqil, Bobo Rəhmon, Bobo Səmənd.

Hestımone Bızəy tarıxiku jıqo tarıx.

Çəmə sələfe Barzəvu, Bobok.

Vərəsəmon de Midiyə Qaomati navəsron ğədimə dovləti...

Ha jıqo-jıqo deştə məholi, tarıxi, dəvardəyon fəxr kardə Ğəhrəmon vindeədə Tolışi ısətnə jiyemoni, pərt-pəleşq bedə, ovardedə bəştə həməsron :

-Hələ pur kardedon luz-ləvə, hanvedəşon, məstişon, tobə bıkən, ğeyrət bıkən, nisyon məkənən vətəni neməti. Hejo jıqo bə ha, kuç kardedən vətəno anə nomerdəti vində ğeyrətmandonən !

Tanə moliyən nişon ? Şıt, qujd, pəyn doydə. Tanə muziyən nişon ? Anqivin, şon doydə.

Şımə çiç kardone boştə yurdi ? Fik kardone ?

Bəs kəynə bəbe ım rınə mandəy bəbe obod ?

Bəs kəynə bobon mandə ğəlon bərpo bəkarde ?

Bəs kəynə bı yurdi holi millət bəka imdod ?

Bəs kəynə əçəy ozodi, çəy nom obəqarde ?..

Bəştən, rost bıkən Tolışi boydəği ! Peştbəpeşt bıbən, bıdə deşmen hul nıvo bəşmə !

Lirik ğəhrəmon bı vırədə bə yod dənoydə məşhurə məsəli :

Ruji qətedən qıləy Merdi, jəydən bəçəy lizi mışt-mırxut. Ha jəyədə Merd votedə: «Vay peştım !» Parsedən: «Bəştı luzi jəydəmon, dod kardedəş ıştə peçtiku?» Votedə : «Peştım bəbəy, nəznişon jəy bə çımı luzi !»

Ğəhrəmon həmçinin vardedə bə miyon çanədə yolon sıxanon :

-​ Qo bəşe bə qoy burə, bıvə bə bıvə sədo.

-​ Çanə curə bıjənoş, xuq benıbəşe hiyo.

-​ Boğəvon nıbo, boğ bəşe dasto...

Çanə ki məzlume, zare, dəsqire, soqnədə xəre milləti avlod ! Ni bəyo fərə jiyemon ! Zindon bəbe har kəsi soqnə bo co kəsi ! Əmə çı cokəson soğnəmon, zindonədəmon əmə ! Əsiri-xakimon əmə ! Nokəmon, nimone həx bo inson be !

Çand vaxte ki, Ovşumi qətəşe Tolışi həşi dim. Siyo oqardə-siyo avə edoəşe Tolışi osmoni və. Həni çəxo dəmandə bə astə. Millət bə nıx-nıxe kəsovəti bandi jiyədə, con doydə.

Teği dərzan bebəkarde !

Pozi poz bebəğande !

Tolışə xəlğ zu bıjəno ibıno pebəqordıne ə bandi !

Yurdi xıvand nıbo, xanbozış ve bəbe !

Yurd omardəbo, xıvandış rə bəmarde çəysə !

Zə, pıxə tolış, bəşt bə səpo, soyb beşi bəştə yurdi !

«Kəynə bəbe» soneton çələnqi bəmı anə xoş təsir kardışe, votim :

-Çəmə manifestin, çəmə dardı-dılin, çəmə hestı-nin ın soneton ! Tolışə bilə, hovə, bə dast biyə ın soneton, bıhand, əzbər bıkə, pand bıqət, əməl bıkə bımon ! Çəmə ovəynən ın soneton ! Şinə bo, şinə hov, çok diyəkə bəştə bı ovəynədə, bıvind kiş tı ! Pand bıqət, pand bıqət, pand bıqət !!!

Allahverdi BAYRAMİ,

ədəbi tənəkə 

«Tolışi sədo» № 36, mart, 2004

 

Просмотров: 962 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?