Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Tolışi xəbon

Главная » 2013 » Ноябрь » 1 » Tolış kiye?
02:02
Tolış kiye?

Dınyo ğədimə xəlği bəyonən bə nıbəy beşedə

Ve hurmətinə tolışon, ım ruj əmə ıştəni dərk karde zınedənimon.  Əve bənə gitə neqo qınon i yəndıku vindedəmon. Im yolə qınon səbəbi vinde lozıme. Çəmə qəzeti həxədə har kəs qıləy replikə şodoydə. Im replikon hejo çəmə təliyə mənəviyyati mücəssiməye. Replikə şodakəson çı qəzeti i numrə dərc bıkan bə məydon biən, çəno əmənən çəvon replikə ğəbul bəkamon. Im replikə şodoy çəmə qıləy nırəsə cəhəte. Co dinon həxədə şə məlumaton məvotbən sofə mısılmonon  ğəbul kardedənin, əlbəhol ıştə reaksiya nuşo doydən. Iştəni ifrot dərəcədə dindor hisob kardəkəson  fiki-fəhm karde pidənişone ki, co dinon Xıdoku nazil bən, bə dinonən de hurməti diə karde lozime. 

Məsələn: ve hurmətinə Sərxan  muəllimi çı Allahverdi Bayrami həxədə votəyon iyən İradə Məlikova həxədə votəyon vəs kardedə ki, əmə ıştə həm elmi, həm milli, həm dini səviyyə bə miyon bınəmon. Oxo Ariyə zıvoni xıvandon ımrujnə Tolışon  əcdodon çı Xəlləği aləmi vıjniə arionin (seçilmiş) bə. Oxo ço sarəsdənimon ki, həzrəti Odəmiku ta oxominnə rəsuli, yəne 124 həzo peyğəmbəron həmmə çı odəmi peşto omə Arionin bə. Nə bə Samiyon, nə bə Hamiyon, nəən bə Yofəsion  peyğəmbərəti rəsə ni, çəvono peyğəmbərən bə ni. Bə Co-heton (cuhut) vığandə peyğəmbərən de Xıdo əmri Arionədə məmur bən. Ku-kuənə  etiqadi ıştənən qınoye. Əqəm inson sərəsdənibu bə çiçi, iyən bə komrəy  etiqad kardedə, ım etiqodən Məzdə Xıdo tono, çəy dərqoədə bedəqəre. Jıqo etiqod bə buti bə etiqodi bərabəre. 

Ğeyzin məbən ve hurmətinə mə-loon (mə-din, lo-inson), az de tədrici ıştə votəyon isbat bəkam.  Şımə tasə oxo quş bıdən. İminnə Rafiq Cəlilovi zəhmət bə zəmin jəy şəytono omə mə-ni-ətiy (məniəti – "mə ni”- dini inkor kay). Az votedənim ki, qəzet super səviyyədə beşedə. Qəzeti nırəsə cəhəton hestin. Azən de fikri rozim. Əncəx replikə ğandəkəson, tənğid kardəkəson kılo bınən bəştə nav, bə yod biyən ki, kenə bə qəzeti dərciro 1 mənotiku dəvardən??? Hejo qəzeti tənğid kardəkəsonən bı qəzetədə ən ve dərc bəkəsonin.  Jıqo zınedəşon az nıvışdənim? Əfsus ki, Rafiq müəllim ıştən bə çımı nıvışdəyon yolə senzuraye. Bəs az kiku qırəy bıkəm? Hiç umum ni ki, çımı ım nıvıştəyən dərc bəbe. Az bı nırəsə cəhəton iyən bə çəvon səbəbon deştə fəhmi diə kardedəm, ım səbəbon iminnə ifrat dindorətiədə, dıminnə çəmə kali diplom soybon bəştə aludəçiətiədə iyən müştəbehətiədə vindedəm. 

Çəmə bənə milləti perəseyən ənqəlon ım səbəbonin. Çəmə yurdi əhəli veyni dindoronin. Çımı de dindorəti koyım nıme. Əncəx ku-kuənə dindorəti qəbul karde zınedənim. Səbəbşən ıme ki, kuə dindaron ıştəni dərk karde zındənin. Hejo çımı ov-avlodi dılədə  jıqo dindoron kam nin. Bə odəmi sıvol bədon ki, əqəm tı ıştəni dərk karde zınedənibuşsə ailə, hamsiyə, cəmiyyəti çoknəy dərk bəkaş? Ve vindəme jıqo dindoron ki, nə de ailə, nə de hamsiyə, nəən de cəmiyyəti soxtedənin. Iştəni məmin hisob kardedən ki, hətta hərdən mıniən mıhakimə kardedən. Votedəm ay çımı con, ay çımı ciqər, tı deştə ibadəti məşğul bıbi, bəçımı kon iyən jimoni mıdaxilə məkə, ıştı ım əməlon bə Xıdo xoş çiedəni, bə qornə ki, tı de şirki qıno kardedəş. Dınyo xəlq bıkə, insonon tale nıvıştə Xıdosə yolə hakim ni, tı kiş ki, mıni mıhakimə kardedəş? Əqəm kardedəbuşsə ıştə cəhənnimi nuşodə, azən bışum dəşum bə ğəzən. Oxo iminnə mə(din) Həzrəti Odəmi Hurroniətiye bə ki, peşo co dinon inşo be-be ım din çı Tolışon etiğade bə. 

Hələ İslami devrədən Babək Hurronişon "Xurrəmi”şon kay. Əmir Teymuri devrədə Heton, yəni kospion (çı taton əjdodon) Hurroniətişon bə Hurufizmşon peqordınişone. Fəzlulah Nəimişon bəsə Xıdo həxisə kıştışone. Nohəx həmişə həxisə zumand bə, bə qornə ki, bə şəytoni fitva eqınyəkəson, de şəytoni məkri mə-niyon bəkəson hejo ve bən. Xıdo həxi de nımoji iyən de ibadəti bəy rosne əbıni. Xıdo həxi bəy de ağli iyən de dərrakə rosne bəbe. Bə qornə bə Xıdo şukur karde lazıme ki, i-sonış (iminnə son), həyvonisəş ustun xəlq kardəşe. Çı Xıdo insoniku ən yolə əmonət ağıl iyən dərrakəye. Dıminnə əmonət cone. Bə qornə ki, be ağılə sə bo coniro təhlukəye. Hiç dumuton ka ki, boçi insoni sə cəmi əzonsə barze, çımi səbəb çiçe? Ağıl iyən dərrokə maye bə mazqədə bərqəror bə ki, kəllə astə ım mazqi çı zədonku nığo doydə. Kəllə astə cəm əzon astonsə ğoyme. İnson bəpe hejo sə barz bıbu, bə hiç cəhəti nınəmo, əncəx bə Xıdo xote bınəmo. Xəlləği aləmi  piəşbəy çəmə sanən bənə moli səy be şuur əkəy ki, bə luzi xote bə sıği, bə doy, bə har cəhəti ənəmiy. 

Ve əfsus bıbu ki, ım ruj əksər dindoron sanən bə kali cəhəton qornə enəmedə. Hətta çəmo yolə məhşurə ruhaniyon səonən bə buti enəmedən. Oxo çəmə lesıon bə yolə "ruhanion”  zıvon  "Xıdo” bıvotoən, oşko vindedəmon ki, sənəmşon bə çiçiye. Isət ay çımı azizə millət, bəmı biyən həlolə mısılmonon nuşodən. Damə bedənim, votedənim - tıpedəm, damə beədəyən bəmı kofir votedən. Əqəm sə cəm əzonsə barzbu, ay millət, boənən ləyoğətinə səy əçəy layiğ bə vırədə nığo bıdəmon. Barzə səy luzisə ji  enığandəmon. Çəmə milləti dıminnə nırəsə cəhət çəmə diplom soybon  hışkə ğuriətiy. Iştəni ve sovodin, alimisən bə pe zındən. Çı ağılsoybon nəsihəti məsedənin, əvoni besəvot hisob kardedən. Iştənən dıqlə həy  cəvi co karde zınedənin. Im səvotinə besəvoton jıqo zınedən ki, əvon har çı zınedən. Iştəni diplomsızisə yol zındedən. Hətto diyonədə dərs doə adi miəllimon bə iddodən ki, çəvon votəyon bıbun. Xəbə səydəm: diplom bəşmənış çiç doəşe? Məlum məsələye ki, vəzifə. Bəs vəzifə şıməni bə kom riyə eğandedə? Çokə jimoni, yolə-gencə rifohi rizisə. Bəs ım jimon, ım rifoh de çiçi omedə? Məlume  ki, de rışvə, de həromi. Isət ışdən fik-fəhm bıkən, şımə çı Xıdo, yaən ki, şəytoni roədəşon? De kom barzə səvobə əməlon ıştəni bə ali zumrə pərçın kardedəşon? Bə vəzifə xote ıştə milləti bə tironon salehi-səhmon həvatedəşon. 

Im noqisə əməlonku ve nıvışte bəbe, əncəx bo ağılsoybiro hejo ımonən vəs bəkan ki, fik bıkən ki, dınyoədə iminnə yolə mədəniyyət iyən elm çı arionku mandə. Hələ Həzrəti İdrisi bə dınyo iminnə urbanizasiyaş vardışe ki, "uri bınə noə zon” sıxan ıştən ımoni təsdığ kardedə. De Astronomiya dınyo iminnə təqvim - nuə rujən (novruz) de həzrəti İdrizi nomi bərqəror bə ki, bı rujədə İdi çoşəmbon yolə təkamuli nıznə tırkon bə yolə elmiən canq ğandedən ki, beşun bəştə nom. Qasbu Həzrəti İdrizən diplomsoyb bə? İyən çı Xıdo ko-i-kotisə (fəzanın cəm yığını) yolə həxi bə i vıjə diplom dəvujne bəbe? Bı barədə çok-çoki dumut karde lozime. Bo-bi-loni Hanəvo inşo kardə  Ti-ğuzon diplomsoyb (müasir mühəndison) bə nin. Ə çəvon ım ğədimə mədəniyyət de xəlqi həmrəyəti  bə sə omə.  Matiarxiya devrədə bə jenon əsıl qender bərobərəti doə xəlq demokratiya bınəşon hələ IV həzosori navonədə noəşone ki, peş V həzosori jenon hakimiyyət bərqəror bə Moə-Tiyon həxədə tarıxşunason nıvıştedən. "İndi məlum olur ki, mitiyenlər turkmən, özbək və qaraqalpaq turklərinin əcdadıdır”. Tiyon çan tobyə bən An-ari-tiyon,  Ti-qeron,  Nu-tiyon (niə-tiyon), matiyon, Hun xoon, Hurroniyon, Koduston. Matiarxiya sıxanən bə tolışi Moə-Ti ariə xoone ki, bə tırki "ana tilər, ari insanlar” məna doydə. Ə-moə-zon (o ana oğullar) sıxanən bənə Amazoni təhrif bə. İsət mıku fakt piyə diplomsoybon, dınyoədə umumtermin bə ım sıxanon kom zıvonədəy? İjənən şəytoniku omə iddo iyən həkkə şıməni çı faktonkuən bəqordıne? Iştə tarıxi, mədəniyyəti nıznə xəlq, zınəkəsi təqdimatiyən ğəbul nıkardəkəson orəx assimilyasiyaye. Dınyoədə Odəmiku tasə bı ruj tarıx nıvıştə ariə əcdodon, ımruj çəvon nodonə vərəson inkor kardedən ki, de nodonə əməlon bo xəlqi məhvi de despoton səbəsən. Nəvuzəli muəllimən, Hilal Məmmədovan diplomsoybin, əncəx kali diplomsoybosə çəvon fərq əçəvon deştə milləti nomi jieye. Əvon ıştə xəlqi roədə bənə həzrəti Zəkəriyyə, bənə Yəhya peyğəmbəri şəhidəti riəşon qətəşone, ıştə jimoni iyən şəxsi rifohşon ne. Hilal Məmmədov bı rujədə çı nohəxi əsıre, zindonədəy. Az əy de həzrəti Yusifi i pillədə vindedəm.

Bə çımı yod omedə ki, çəmə Tolışə dion qıləyədə bə deputati namizəd bə dı kəsi vəkilon təbliğat bardedəbin. Əçəvonədə qıləy vəzifə soybbe, bə cəmoati hışkə vədən ədəy ki, çəmə nomizəd deputat bıbu, bəşmə har dardi bəmande, şımə jimoni firəvon bəkarde. Ə namizədi vəkil hiç vəd nıdoşe, iqlə ımış votışe ki, əmə həxi bərpo karde piedəmone. Bı arədə qıləy qələvon votşe, 
- Ay məlim, tı bəmı bıvot, həxi harde, yaən xarc karde bedə?
Vəkil votışe: ne bedəni. Bəvədə qələvon oqarde ki: 
- Bəs ə merd vindedəş boəmə çiçon bə qıy qətdə? Tı ıştə həxi dənə bə cif, həni qəp məjən. 

Əmandə cəmaatən bə qəpi xəyli sırəyn. Əncəx sərəsdənin ki, bə nodoni qəpi sırəkəson hejo nodoni toy bedən. Çımı votəyon əv ni ki, deputaton  bo xəlqi ruj bəbəmen. Bəpe xəlq ıştən-boştəro ruj bıbəmo. De çı Afrika zuluson, mataya-maron, buşmenonən mıstəqil ben, çəmə tolış nəinki mıstəqil, hiç ibemonətiədə bərpoən be zınedəni. Çənnə ki, çəmə nimanculə qəzeti nomi "piəçınə qəzet” noəkəson hestin, çı qəzetiku  rəməkəson hestin, çənə ki, çəmə kali ziyaliyon bə i yəndı zidd omedən, çənnə ki, co horədə şin-şini cəv hardə səvotinonmon heste çəmə har ko lanqe-lanqe bəşe. Çənnə ki, tolışi 5-6 cəmiyyət təmsil bıka, ənnən rınə bəbe. De Xıdo yolə əmonəti, de ağli ıştə san pe duşon oqəte nıznə xəlqi məhv beən labude. 

De yolə hurməti iyən de yolə umi:

Tofiq Nicot
"Tolışon Sədo” N: 56 30 oktyabr 2013  

Просмотров: 1105 | Добавил: admin | Рейтинг: 4.5/2
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?