Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Tolışi xəbon

Главная » 2015 » Июль » 9 » Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014)
22:11
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014)

II hissə

 

HA MEHDİ

Xəyli vaxte az ıştı roy bə çaşim,

Bə di tərəf ço omdəniş, ha Mehdi?

Dı kəs əmə vey rujonımon dəvoniyə,

Çəmə conij, çəmə dılij, ha Mehdi.

Bandon zoə, dılədə ni hiççi xılof,

Iştı naxşe mərdi, ədolət, insof.

Toxətım nırəsəy, vərəğ mande sof,

Tı Cavanşir, tı Babəkij, ha Mehdi.

Bebəşem bəştı nav de zizə-vıli,

Şahmirzəm, bahandem bədə bılbıli.

Bətı ğıbon bəkam ın şinə dıli,

Çı milləti yolə bolij, ha Mehdi,

Çəmə conij, çəmə dılij, ha Mehdi.

(Diəkə: “Iştə nom qin kardəm ni”, s. 29)

*

“Jıqoşon votə yolon” (s.23) tolışi folklorədə peqətəbə, de nəzmi votəbə hafthıccəynə ÇOLİ janrədə nıvıştəbə əsəre. ( İlyasi Habili i.c. cıvonə şairon bı məzmunədə (yali coli ne, həmən co (qəsidə, qitə ) formədə nıvıştəyon marağine) Kitobədə çı şeiri 6 bənd dərc kardəbə. Fəqət 2 bənd yodo beşə, ya dasti jiyo bıəni. Həminə bəndon edaştedəm bə bıhandon:

Duşə molon bəməku,

Həvotə mos(t) şıməku.

Das(t)ıoj bej kəynəku?

Jıqojon votə yolon.

Tı ko bıkə, ko bıkə,

Boy kıvoləti məkə.

Çəy bəpeşt qəvi okə,

Jıqojon votə yolon.

(dastənıvıştəy)

Hejo bəmıku çəy dastənıvıştə, makinədə nıvıştə çan qılə əsəron ıştə çapi bə çəşe. (az jiyo əvoni bənıvışdem): Şeiron (3), yolon sıxanon (1), həyvonon həxədə hikoyon (3) Çolion (12) Bə Tamara xanımi həsrbə mahneon (2)

*

Bəmıku bıə, kitobo nışə - Şairi dastənıvıştəyon (kali qılon makinədə nıvıştəbə) i ğismi bə bıhandon edaştedəm:

POÇKONİ BAND

Hevujə sinə kavu bə,

Kıve vaon, Poçkoni band?

Tınjon yodo bekardə ni,

Duston-oşnon, Poçkoni band.

Kuşkaqonı çı sinnədəy?

Bə bəvədəy, bı bəvədəy?

Har halə də, har şığə dəy-

Iştı lonon, Poçkoni band.

Sıə vılon ujən beşən,

Dı manqe vəcəlon eşən.

Doy bınədə har aləfşən-

Həmmə dəvon, Poçkoni band.

Nəfəsı çı vılo omə,

Sədo çı bılbılo omə.

Çı Şamirzə dılo omə

In şeiron, Poçkoni band.

(dastənıvıştə)

BƏFO

Qəvədə con votəkəson ve bedən,

Bərkə rujdə bəvindeş ki vitedən.

Bə odəmon həmə axməx votedən,

Əçəy sədə itkə ağılış nıbu!

Lap sıftəku bə syo sipi əvotnin,

Məhəbbəto nezo-diəro əqətnin.

Har bılındəy təpə, ku nin, ya band nin,

Tovsonədə əçəy sədə voəş bıbu!

Har hurməti qonkəşəkəs lozime,

Şamirzə bə sə dəşəkəs lozime.

Dustbəkəsi qıləy şəkəş lozime,

Dust əvotnim, bəmı əy bəfoş nıbu!

(dastənıvıştə)

XƏYOLIM TIKU MANDE

( Makinədə nıvıştəbə ın əsəri səftənə ço bənd bə Tamara xanıni peğandəbə mahne mətne, dastənıvıştəye, nomış jıqoy):

TAMARA XANIM

(mahne)

Boy bıməs, bıməs mıni,

Tı noz məkə əştəni.

Ha siyo çəşə kinə,

Mınədə con haştəni.

Vanqirə:

Tam, tam, Tamara xanım,

Tam, tam, Tamara xanım,

Bətı ğıbone conım,

Bətı ğıbone conım,

Həftə, se manq dəvarde,

Əvəsor rə oqarde,

Mınış şinə han-hıto,

Iştı eşğış pekarde.

Rujon pərə kijə bin,

Vənəşon roysə beşin.

Tı vote-tı qəpı jəy

Dılədəm nımande kin.

Sıxanım dıldə mande,

Nızyəti vıldə mande.

Xəyolo nəvə kinəm,

Xəyolım tıku mande.

(dastənıvıştə)

Əmandənə 6 bənd “Xəyolım tıku mande” sərlohə jiyo nıvıştəbə:

Boğədə bə sınbılon,

Dasto bə dastə qılon,

Çınime botı əvon,

Votem, bıstən ın vılon.

Ijənən jıqom vinde,

Bədə nav çokım vinde,

Tı vılonı peqəte,

Mı ıştə eşğım vinde.

Həvon qədəy boxor bin,

Vaon ovbin, bə ru şin.

Ov peqəte honiədə,

Bin çımı dard-ğəmon qin.

Boğonədə ve qardim,

Çı don tono dəvardim.

Tı bə bandon rə peqi,

Mı çə bandon oqardim.

Bə çiyon niyon mı kay,

Ne, əvotnim bətı day.

Ha ruj şin-şini hıtij,

Iştə hanım bətı doy.

Jə qəponku mı vitim,

Ruşnə nıdome, sutim.

Şəv orəxəy, ruj oməy,

Har sıxani nəvotim.

(makinədə nıvıştəy)

BIŞİ BISTƏN-BIHIR BIKƏ

(kali pı-moə zıvono)

Miəllimon bə dast dənə,

Kitobonən bə peşt dənə,

Dərs vadoyo biyə vonə,

Mahand, dərso bıvit bə kə,

Bışi bıstən-bıhır bıkə.

Ğələm ıştı çamçə bıbu,

Kitob ıştı nimçə bıbu,

Dəftər ıştı nalçə bıbu,

Mahand, dərso bıvit bə kə,

Bışi bıstən-bıhır bıkə.

De hande ki çiçon bəka?

Çaş bədojne, mu ebəka.

Hande tıni ozoyn bəka,

Mahand, dərso bıvit bə kə,

Bışi bıstən-bıhır bıkə.

Tı ve xosiş, bədbəxt məbu,

Bıstən-bıhri sərrof bıbu.

Hande puçe, şodə rəbu,

Mahand, dərso bıvit bə kə,

Bışi bıstən-bıhır bıkə.

(dastənıvıştə)

YOLON SIXANON

-Həlolzodə dust bəka, həromzodə pust bəka.

-Sıxan de voy, ğarz de doy.

-Keçə keçə vardedə, de çamçə baxş kardedə.

-Duşə mol bəmıku, həvatə ruən şıməku.

-Vaxti qin bıkəj hədər, bəvindej xəyli zərər.

-Konco qəmiş, əyo qomuş.

-Noxəş bıqın bomıro, bəmardem az botıro.

-Bə traktori xıdmət bıkə, asbi yodo beməkə.

-Nun omedə lokə-lokə, vəyu çı həsı nokə.

-Ğarz bıkə bije, ğarz bıdə qije.

-Ərbob hejo fikr bəka, kosib hejo şukr bəka.

(dastənıvıştə)

HƏYVONON HƏXƏDƏ HİKOYON

1.Bız de pəsi

I ruj pəs çı qılə çolə səpe vaştedə. Bız dəmandə bo sırey. Xəbə səydən:

-Bəçıro tı sıredəş? Votedə:

-Çoknə yəni, pəsi quçiliyə duməton vindıme.

Asbi bə bızi xəcolət doy:

-İ kərə pəsi duməton vinde, dəmandiş bo sırey. Əncəx sori dırozi de rostbə dumi nəvedəş, hiçki bətı sıredəni.

2. Uloxi cəvob

Zandəqo peşedə bə band, hali sədə nəvedəbe. Jiyo həmoədə çardə uloxi vindışe əv, rost kardışe ıştə sədo, zırəy. Xəbə səşone çəyku:

-Bəşıro zıredəş? Votışe:

-Çoknə az nızırom? Ehanə zandəqo eqıno çı halo, bəmarde. Bəvədə çəy mardə cəmdəki bənon çımı peştisə, bəbarden bə di. Im ko mıni norohat kardedə.

3.Kovılə neqo

Kovılə neqo piyəşone dəbastin bə ərəbə. Rəyrə damə be:

-Xıdoku bıtarsən, az oxo zandəqom.

Çin qoduş vardışone, bıduşon əy, dəmande bo mır-mır kardey:

-Şımə kuşon? Vindənişon ki, az neqom?

(Urusi zıvono peqordon: Şamirzə Tolışəxun)

(“Tolışon sədo”, N- 36(48), 12.01.2013)

ÇOLİON

(I)

Likədə vılım heste,

Vılım, bılbılım heste.

Bətı ğıbon kardero

I qılə dılım heste.

*

Bo nışteyo taxtım ni,

Hiç koədə baxtım ni.

Şedəşbu tikəy rə boy,

Ğəm kəşero vaxtım ni.

*

Əvəsordə ram bedə,

Zəmini dim nam bedə.

Bo namə nıvıştero

Çımı vaxtım kam bedə.

*

Co kəson tı omute,

Çımı dıli sə sute.

Qirəm jıqo kardəbiş,

Boçi bəmı nıvote?

(Lik, Vizəzəmin)

(II)

Peştədə qolış heste,

Çı əcəb holış heste.

Bəqəm bəkam ə kinə,

Dimədə xolış heste.

*

Sədo bıkə bılbıli,

Bədə bıçıno vıli.

Az boştə pəvəndiro

Ğıbon bəkam ın dıli.

*

Doy sədə nıştə kafte,

Votedə toyki vaxte.

Az qıləy kinəm pidə,

Reçine, hərəbaxte.

*

Şəv de ruji i bəbe,

Iştı tono ki bəbe.

Jıqo reçinə moynə

Hiç vırədə ni bəbe.

(dastənıvıştə)

(III)

Vılədəm dastə baste,

Boştə pəvəndim haşte.

Votem tikəy rə bome,

Bəştə muy ebəhaşte.

*

Az bəpe bəvoym zinə,

Konım oməy tərsinə.

Demı rostış nıvote,

Ə siyo çəşə kinə.

*

Pəvəndi tojə kədə,

Sef nome pencə vədə.

Dıl nıznəme okarde,

Vindıje əçəy dədə.

*

Məvo mıku şəvədə,

Nişon bınə bəvədə.

Dıkəsnə bəmardemon,

Bınən iqlə ğəbədə.

(dastənıvıştə)

HA TAMARA

(mahne)

Tı bılbıliş, boği vıliş,

Çımı dıliş, ha Tamara.

Bəştı çəşon, siyo bəvon

Mandim həyron, ha Tamara.

Çəşon okə, bəmı diəkə,

Mıni şo kə, ha Tamara.

Həni məşi, oşand kəşi,

Saru eşi, ha Tamara.

Pozə sefiş, kinon reçiş,

Çı otəşiş, ha Tamara.

Az Şamirzəm, tıku oməm,

Hiç məkəş ğəm, Ha Tamara.

(dastənıvıştə)

OKO DOƏBƏ ƏDƏBİYOT:

1.“Leninçi”/Lankon”/Lənkəran” q. 19 90-1994

2.”Tolşıi sədo” q. 1992-2004

3. “Tolış” q. 2002, N-6 (11) (Hilal Məmmədzadə çı Şamirzə Tolışəxuni ofəyəvonəti həxədə məqalə ıyo dərc kardəbə.)

3.”Zizə” ( Liki rayon qəzeti tolışə səhifə) 1992-1993

4.Şairi dastənıvıştəyon

5.”Iştə nom qin kardəmni”, B-2014

Allahverdi BAYRAMİ

Iyun, 2015. Mado

 

Просмотров: 1604 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?