Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Tolışi xəbon

Главная » 2016 » Апрель » 16 » Xatirə ruşnədə dili söhbət (4)
20:01
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4)

ALLAHVEYRDİ BAYRAMİ-70


Çominə vəslə 

Rujqori qonə şələ jiyo 

Oroxnimone ali məktəb. Təyinaton doy bino be. De “əla” bahandon, “Sıə diplom” xıvandon vanq kardışone bə Mehdi Əliyevi-rektori ğəbul. Dekan Ağamusa Axundov dəşe bə nav “Kafedronədə çanədə befərə elmi koəkon heste, həmə bekə çı koədə, ın məzunon peqət bə ko, ıştıku vətən, devlət rozi bəmande”-votışe. Əy nıməseədə, purbəməbe. Da kəsədə ikəsışon haşte Universıtetədə, əvən Kamil Vəliyev Nərimani zoə. Çımı təyinat ısə boy doşone bə Ostoro. Əyo 4 sor ko kardə bəpeştə oməym bə Masalli. 5 sorən Masalli diyonədə ko kardıme, çəyo oməym bəştə di məktəb.
*
Az təyinat seədə vey təklifon bin. Ustod Qulamhuseyn muəllimi votışe bəmı: “Məşi de təyinati, boy dəşi bə APİ aspirantura, az dəşedəm bə nav, boy bışamon.” Votim: “Şinə muəllim, şonzə sore befasilə handedəm, hələ bıdə tikəy nəfəs bıstənım, jimonədə bıqılım, jimoni qulqulon bıçəşım...”
Ustod Bəhmən Salayevi votışe bəmı: “ Iştə talanti çı cohilə cəmati dılədə puç məkə, bımand, Qulamhuseyn muəllimi bıməs.” Votim: “ Piyəjenə moəm besə-bepoy. Se hovəm bedast-poçəy. Qıləy rijiyə kədə jimon kardedən...”
Professor Musa Adilov bəmı, bə Elşad Əsqərovi (Şərəfə) de təkidi votışe:

-Məşən de təyinati. Şıməni bardəm bə Elmon Akademiya, əyo bənə qədə elmi koəkə ıştə ixtisasədə ko bakayon. Bənə şımə talantə şəxsiyəton vey lozimin bə vətəni, bə devləti.”

(De 80 manati çe ruj dəbəvonimon, ha ustodon? Çəmə maddiyati ki təmin bəkarde? De 80 manati kəykirə bədomon, hardey-tankardey bəkardemon? Hələ bışəmon bə di, navniməyj dərs bıdəmon, peşniməyj de təsərrufati dastko bıbəmon... Əsas əvey ki, ozod bəbemon, bə boon ğəzənci xanboz əbınimon, çı bıvəjenon pıtpıtiku pebərəxemon...)
*
Əmma ustodon ikərədə dast nıkəşe çəməku, har vindeədə, dust-oşinon rast omeədə, əməni xəbə əstənin, hətta namə ənıvıştin bəmə. Ustod Qulamhuseyn muəllimi bəmı nıvıştəyon hakane handedəm, bəçəy rufi rəhməton vığandedəm: “Nəhayət, ıştı vırə-mənzıl zınəme. Məsəme xıyzonxıvand bıəş... Bəs boçi mı zınəni? Yəqın, bəmı vote ehtiyoc bəni... Zərəlış ni. Vacib əvey ki, xıyzonxıvand bıəş, bənə insoni, bənə vətəndusti bə məydon omənibiş, deştə nığılə zınəyon, elmiyə səvodon bə ətrofi nur-ruşnə səğandənibiş. Imon çımı “kanə dardonin”, bəşmə, bəşmə xıyzoni çımı dıli məhəbbət, şoyşoyi təzahuronin... Tıni ijən Rəzi (çımı rukə bıvə-A.B.) hiç yodo bekardəmni, qəlbən pidəme şımə, hayco bə çəşim şımə ro... Bəşmə votəninə sıxanonım veye...Bə dıli sə eqətedəm tıni...Iştı muəllim Qulamhuseyn. 02.07. 1973”
*
Ha jıqo bəştə dılvandi domone, bəmə rəğbət nişo bıdə bə yolə şəxsiyəton təsəlli domone. Ha jıqo elmi kəybon vi bin bəməno. Əmmo ıştə talanti bəhrəon, ənıvıştəti, şairəti hejo əyolətədəən dəvom kardımone. Məktəbonədə ədəbiyoti, xususən poeziya təbliğatvon bimon. (Hejo əvotimon: “Yolə şair, bınıvışt nıbımonən, çı ədəbiyoti yolə təbliğbıkə bəbemon. Hejo tosə ısəti, bı hafto sinnədən de ədəbiyoti təbliğati dastkomon!) Şoqirdonədə şairəti meyl bıəkəson, bə ədəbiyoti, hınəsənəti marağ, həvəs nişo doəkəson dastək bıəmon, tədbiron, muzakiron, şeirə məclison dəvoniyəmone. Çəvon ssenariyon nıvıştəmone. Şoqirdon bə olimpiadon, bə imtohonon hozı kardəmone.
İkərən xəbədo bimon ki, Ramiz Rövşən şə nıştə şairon penə sədə, çəmə hiç qıləy kitobən çap bıəni. Kamil Vəliyev elmon doktore, behesobə elmi kitobon nıvıştəşe, ısət Turkiyədə ko kardedə. Azən 2005-nə soriku bino kardıme 40 sornəni ofəyəvonəti bə xəlbir jəy.
(Hakane duston-həmron əvotin bəmı, az kamməholəti əkəym: -Tı hələ çiysə bə çəşiş. Kanə dust, kiy bə çəşiş, ıştə 50 soronə nıvıştəyon boçi qırd kardedəniş, bə çap doydəniş? Roste, qəzet-jurnalonədə, interneti səyfonədə çapbıə bə tırki, bə tolışi ıştı nıvıştəyon veyin. Kom qəzeti, bə kom yubileyon həsr kardəbə kitobon okardedəm əyo ıştı şeiron handedəm. Lozime ımoni bə i vırə qırdə karde, kitob baste.
Qavar umi dəvastəşbu, omə nəslon ıştı arxivi bə səhmon dəbənon, ıştı nıvıştəyon çap bəkan? Imoni bə omə nəslon umi oqəte çokə səkıştə ədəni, çımı dust. Qavar fik kardəşbu, çəmə nıvıştəyon bə dınyo pevolo bedəni, əməni dınyoədə zınəkəs ni, hədərə zəhmət kəşedəmon? Sıxani rosti, ısə bə şeiri-sənəti marağ vey kambıə, əncəx vaxt bəbe bo qıləy kitobi vərəği bənəveyn, millət obəqarde bə elmi, sənəti, maarifi səmt. Az hestıme bımi yolə bovə- inom, tınən bovəkə!)
Şık bə Xıdo, ısə 11 kitobi xıvandım.
*
Ostoro, Arçion diədə muəllim ko kardəbim. Səm çanə ğal bıbuən şeir, miniatur nıvışteyku mandənıbim, arədə çı nıvıştəyonədə bə “Sovet Astarası” qəzetiən vığandəbim. İ ruj vardışone –doşone bəmı çəy qıləy numrə, Oxonə səyfədə Cavanşir Salayevi “İmport odəm”, çımı “Norohatim” şeir dərc bıəbe. (“Sovet Astarası”, 05.07.1972)

“ Həşi kon tono peməbu?” Hut mandim bı ko ki, çe əcəb dərc kardəşone? Peşo omutıme ki, rəhmətşə jurnalist Alxas Əliyev nəvey-nəvey omedə beşedə bə Ostoro rayon qəzeti redaksiyə, ın sohbət, ə sohbət, mıni xəbə səydə. Votedən : “Əv kiye?” Alxas əyo bəmı qıləy tarif doydə ki , məsəkəson həyron mandedən. Bə redaksiyə omə məktubon dılədə çımı nıvıştəyon bekardedən bə huzur... Çə vaxtiku bino bedə çımı həminə qəzetədə çapbey. Ujən beşimon bə vırə ki, “odəmi bəpe odəm bıbu!”

*

Muhit istedadi ku karde əzıni, -Iştə dəvunəku bı səkıştə oməm,- Əncəx səmt, tərz, uslub dəqışbe bəzıne. Ostoro Arçionədə 2 sor muəllim ko kardıme. 24 sinnədə xıyolpərəst qıləy hırdənbim. Əmma muhit vey sərtbe. Çəy təsiriku yumoristə, satirikə lətifon, miniaturon nıvıştəbim. ( Peşo ın nıvıştəyon ıştə “ Dəvərda rujon ruşnədə” kitobədə dərc kardəme.) Məktəb həşt sorəbe. 7-8-nə sinifonədə bərkə zəhmət kəşəme. Har vasitəo oko dome ki, hırdənon çok bıhandin, əncəx çokə səkıştə bə dast varde zınedənıbim. Məktəbi muəllimonku, valideynonku yolə, sərtə maneon bedəbim bəmı.

İ ruj nıştım bo sinfi hırdənon həsrbıə qıləy sabironə yumoristə nəzm nıvıştıme. “Vay əmone, dod əmone “həştiku”. Dome əzbər karde bə jinə sinfi əğılon. 2-3 ruj bədiqə həm diədə, həmən rayonədə ın şeir bə yolə qıftıqu səbəbbe. Muəllimon, valideynon, rayoni təhsil koəkon həmlə kardışone bəmı ki, quya təhqır kardedəm cəmati. In həmlə həniən vey ləzzət doşe bə şeiri əzbər votəkəson, tıkəyən de şovqi handışone, pevılo kardışone ın şeir. Çımı həxədə şikaton təşkil kardəbe...

Isə həminə 8-i hırdənon hay sənəti soybin, hətta muəllim kobıkonən hestin. Rast omeədə, sıxan eqıneədə ə rujon bə yod vardəmon, votedəmon-sıredəmon...

*

Bə ərəfədə Ostoro şəhrədə demı əlaqədar qıləy hadisə bəbe, votedəm qasbu Beydulovi mıni xəbə səy də hadisə əlağəynebu. Arçoni Həştsorə məktəbədə komsomol katibbim. Hərdən vanq əkəyn mıniən bə rayoni iclason. De Nəvuzə idi əlaqədar mədəniyyət şobəyon, məktəbon, klubon, kitobxonon, sovxozon komsomol komiton rəhbəron, koəkon cəlb kardə bəbe bə həminə iclas. Pi, cıvon, jen, kinon, siprişon-sipəsəyon səf-səf nıştəbin, rayon komsomol komitə sədr cıvonə hırdən Axundov nəsihət kardəbe, əmr-sərəncomon doydəbe. Sıftə fikim nıbe, ıştə aləmədə bə dumut şəbim. İkərədə faməme ki, Axundov bə cəmati bə do-domjone:

-Bəşmə sıxan kar kardəni. Çı quş dənoydon, çə quş bekardon. Behəyon, axmaxon, səfiyon...

Vaştim mandim bə səpo, de xışmi, de barzə vanqi votıme:

-Behəyoən tıniş, axmaxən, səfiyən tıniş. Axundov, bətı ki ixtiyar doəşe bı siprişon, sipəsəyon, xanımə moynon, muəllimon, ustodon behəyo, axmax, səfi bıvoti?

Salon qıniye bəyəndi. Ətrofədə nıştəyon həmlə kardışone səpe mı. İkəs çımı qəvi qətedə, ikəs mıni şıkırnedə bə biton. İkəs havar kəşedə, ikəs domjon doydə. Ikəs mudafiə kardedə mıni...

Axundov sıftə hut be bəştəsə. Peşo parsedə çəy tono nıştəkəsonku: “Im kiye?” Votedən: “ Tojə omə muəllime, Arçoni Həştsinfə məktəbo komsomol katibe”. Odəm vığandedə: “Bışən buən əy çımı paliyo.”

Axundovi odəmon bəvədə rəsəyn ki, odəmon bekardəşonbe mı çı salono, ısə binako bə kəno hıs doydəbin. Bardışone mı çı Axundovi tono. Iştənım bə ğaydə dənome. Əncəx hələ ğeyzım emənıbe, hejo bə Axundovi bə sə-sıxanim bim.

Axundovi ın sıxan sakit kardışe mı:

-Muəllim, tı həxiş . Bəpe mı jəqo qəp jəm nəbəy. Əncəx çımı pə qur sute, rısvo karde mı. Nəbi karde demı dimbədim, dıbədı qəp bəjəniş?

Çə rujnəku dust bimon, bo məruzə, muhaziron nıvışte vanq əkə mıni, tədbiron plani əqətimon...

*

2 sorən Ostoro Şiyəkoni yolə məktəbədə muəllim ko kardıme. Rəhmətşə Sahib Məmmədovi direktorbə vaxtonbin. Nizom-intizom hestbe. Bə elmu-sənəti yolə marağ hestbe. Azən 27-28 sinnədə cıvombim. De həvəsi dərs doydəbim, məktəbi ıştənəfəaliyət, dram dərnəqi uzvon de həvəsi ko kardəbin, ədəbiyot məşğəlon, poeziyə ləzon, novbəov tədbiron, yubileyon dəvonə bedəbin. Mane bəkəson, pevişəkəson bedəbin, əncəx direktor, ijən hırdənon mudafiə əkəyn mıni. Yaman xotomand bıəbim. Çı hırdənonədə 2 kəs çımı dovnə vanıdoşe: Mehman Qaraxanizoə, Şahverən Cavodi. Tətilədə 10-15 ruj bə Madoən oməyn, hozı kardıme əvon bə ali məktəb. Jıqo çiyəy ki, şeiri-sənəti otəş sutvonime çəvon nızokə ğəlbədə, hələən vəşedə. Ha dıkəs şairin, ali təhsilinin. Azərboyconi, Tolışə məholi məşhurə şəxsiyətonin.

In dıkəs misol vardıme, de fəxri çəvon həxədə nıvıştıme. Fəqət co kəsonən hestin ki, çəvonən ğəlbonədə (də çəvon votəy) məşəl sutvoniyəme. Adəm, Əli (Ğızlıvo), Azər, Elməddin (Mədo)... Imon həmə çımı istedadi, zəhməti, sənəti ləlqılonin...

*

Şoqirdon arədə talantinə, istodinə hırdən bıvindombu, dərhol himayə əkəym, bəçəvon kəy əşim, dəçəvon pı-moə qəp əjənim. Əvotim:

-Iştı 3-4 hırdən heste, kəy koon, təsərrufati koon baspart bəvon, ın avlodi istedod heste, bıdə ım dastko bıbu de handey-nıvıştey, bə həmə əğılon kitob-dəftər, ləvozimot səy rosne zındəniş, hiç nıbu bı hırdəni bıstən, istedodi ku məkən, Xıdo şıməni əbaxşıni!

Səttori Zaur ibtidai sinfonədə handeədə dərc əbi çəy şeiron “Pioner” jurnalədə, “Azərboyconi pioner” qəzetədə. Tosə 9-nə sinfi jıqo dəvom kardışe, məktəbi tədbironədə, dərsədə ıctimai koonədə, dərnəq məşğəlonədə fəalbe. Dəçəy pıə Abasqulu qəp jəmone, 9-nə sinfi bədiqə vığandımone əv bə BDU litsey. Isə inqilis, alman zıvonon tərcuməvone.

Bəmıku bıə ın xosyət çe ustodunku omə. Nəcəf Məmmədov, Qulamhuseyn Əliyev, Bəhmən Salayev, Bəxtiyar Vahabzadə, Mircəlal Paşayev, həniyən çand ustodonku omə. Dəvon dəvardə çımı har ruj, har ləhzə bomıno iqlə umrisə veye. Azən bəştə ustodon şəm, bənə bəvon ıştə şoqirdon noğo doəme, çıvon xoto ıştə conisə vey piyəme.

İ ruj dekani katibə Nərgiz xanım vanqkardışe mı:

-Bə Bəxtiyar muəllimi qıləy çokə xətt bıə tələbə lozime. Tınım məslohat zınəy.

Çımı dıl tanə bandi barzibe. “Xıdo, az Bəxtiyar muəllimi kəy bəşem, dəy i mizi ətrofo bənıştem, əv ıştə pyesi mətni bəvote, az bənıvıştem, çe hərəbəxtə odəmimbən az?”

İ mıddət şim çe ustodi kəy, dəçəy xıyzoni oşnə bim, rubəru nıştimon, rujədə 4-5 saat ənıvıştımon, ivırədə çay peəşomimon, nun-xorək əhardımon. Iştə “Koklər, budaqlar” kitob (1967) ( bəvədə ın kitob ğədəğən bəbe, məğəzenonədə, kitobxononədə qırdə kardə bəbe) bəmı hədiyə doşe. Çımı ən vey piyə şair, ustod-muəllim de Bəxtiyar Vahabzadə dimi-didon əbədi mande çımı yodədə...

(Hestışe idomə)

 

Просмотров: 3898 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?