Bölümlər

Талыш xəbərləri
Azərbaycan
İran
Dünyada
Голос Талыша
Müsahibə
İnsan hüquqları
Beynəlxalq hüquq
Talış dili və ədəbiyyatı
Talış incəsənəti
Talış tarixi
Şəxsiyyətlər
Bizim kitabxana
Təbabət
İdman
Onlayn TV
Karikaturalar

Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Главная » 2014 » Июль » 25 » İbrahim Sel: Arilik əslində milliyyət deyil, qəlbin halıdır
23:41
İbrahim Sel: Arilik əslində milliyyət deyil, qəlbin halıdır

Yazıçı-jurnalist, Professional Oxucu Liqasının rəhbəri İbrahim Sel ilə müsahibə

Misir çöllərindən, Türkiyə dərələrindən, Manxettenin bic zənci məhəllələrindən o sekta, o məzhəb qalmadı hamısını gətirib tolerantlıq adı ilə Azərbaycana dürtdülər!

O üzdə Şəhriyar, bu üzdə Əliağa Kürçaylıdan böyük şair yoxdu

- İbrahim müəllim, necəsiniz?
- Əlayam. İçməyəsən, çəkməyəsən, əsəblərini qoruyasan- yüz il yaşamaq olar. Əlbəttə ki gmo məhsullar yeməyəsən. Bir məsələ var ki ekoloji təmiz məhsulları requlyar olaraq hardan tapasan?

Əyalətdə necədir, karı var?


- İndi kiminsə haqsızlıqla üzləşməsi, əmlakının əlindən alınması, vəzifəsindən qanunsuz uzaqlaşdırılması elə də təəccüblü deyil. Əksəriyyət “onsuz da düzələn deyil”,- deyib əlini hər şeydən üzür, taleyi ilə barışır, ya küncdə-bucaqda deyinməklə özünü sakitləşdirir. Eləsi də var ki, pirlərə, ocaqlar nəzir qoyub, haqsızlığa meydan vermiş adamları Həzrət Abbasa tapşırır, qarğış çəkir. Lakin tam fərqli insanlar da var. Belələri bütün bürokratik əngəllərə, təzyiqlərə, təqiblərə, hədə-qorxulara baxmayaraq, qanunlar çərçivəsində öz hüquqları uğrunda mübarizə aparır, sözün əsl mənasında vaxtını, əsəblərini, pulunu qurban verərək döyüşür, təslim olmur. Mənimçün əyalətdə məhz belə adamlar maraqlıdır.

- Hansı sosial şəbəkələrdə olursunuz?


- Əsasən feysbukda oluram. Vaxt çatdıra bilməsəm də, odnoklassnik-də də olmağa çalışıram. Vkontekte-də az oluram, tvitterdə isə ümumiyyətlə olmuram. Mənimçün oynaq, şıq həyat feysbuk-dadır. Bura əsasən siyası və ictimai problemlərlə maraqlanan intellektual səviyyəsi yüksək insanlar cəmləşib. Odnoklassnik vaxt keçirmək üçün yaxşıdır. O birilərində həyat ölüdür. Vkontaktedə reqistrasiyadan keçmiş akkuntların 75 faizi, tvitter-dəkilərin isə 80 faizi saxtadır. Bunlar real adamlar deyil, proqramlardır. Ona görə də dediyim sonuncu iki sosial şəbəkə mənçün maraq kəsb etmir.

- Niyə Azərbaycan Sovet ədəbiyyatını bəyənmirsiniz?


- Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığı heç bir qoz da deyil. Elə bilmə ki mənim yaradıcılıqdan başım çıxmır. Hamısını oxumuşam. O vaxtın şairləri içərisində ən normalı, əsl poetik tutumu olan Əliağa Kürçaylıdır. Qalan hamısı çobandırlar. Və əlbəttə ki ən ideal formalardan biri də Mükayıl Müşfiq idi. İver da olsa, əla yazırdı. Mənim fikrimcə o üzdə Şəhriyar, bu üzdə Əliağa Kürçaylıdan böyük şair yoxdu. Əliağa Kürçaylı ilə müqayisədə hamısını apar tulla! Şeirdə əsas odur ki, çuşkalıq komponenti olmasın. Zarafat eləmirəm. Hökmən deyil standart janrda, qəbul olunan çərçivədə yazasan. Ədəbiyyatın indi sərhədləri itib. Nədə gözəllik varsa, o da poeziyadır. Ziba Xəlil feysbukda yazıb ki: “Yuxuda Hindistandan güllər gətirirdim... O hindliləri ingiliscə necə başa saldığımı görsəydiz, güllər barədə, gülməkdən keçərdiz...”. Poeziya budur! Sən yeksən, Ziba! Sənin bu bircə cümlən bunların qalın-qalın romanlarına dəyər! Türklərin MFÖ adlı qrupu var, bir şarkısında oxuyur: “Sənə sarı lalələr aldım çiçək bazarından...”. Bu qədər sadə! Poeziyaya zorla məna soxmaq lazım deyil, əsas odur ki axıcılıq olsun: “Sətirlər uçar gedər aklımdan, Sana sarı lalələr aldım...”. Poeziya sadə olmalıdır, hökmən deyil məna ilə yüklənsin, beyni zorlasın- qəlbə yatmalıdır, vəssalam. Cavidan adlı ari soylu şairə var, ayurveda axıcılıqlı qısa şeirlər yazır. Çox istedadlı digər şairə isə Günel Treudur. Almanca danışan qızdır. Bu şairəni Ulduz jurnalı, kulis publika kimi saytlar dərc etmir, çünki bəxti gətirib kürd doğulmayıb, gərək Qismət kimi gələjəm gedəjəm danışaydı, bu isə alman dilində danışır. Bu ölkədə raskrutka olunmaq, ədəbiyyatda yerini tutmaq, qədir-qiymətin verilmək üçün gərək kürd doğulasan. Aybəniz Əliyarın, Cavidanın, Vəfa Mürsəlqızının- ümmiyyətlə bizim saytda dərc olunan qızların çoxunun şeirləri emosionaldı, həqiqi poeziyadı, real hisslərin doğurduğu təzahürlərdi, tipik Qarabağ şeirində olduğu kimi falş deyil, sünilik yoxdur. Mən onları sevirəm, xalq zorla sırıdılan standartları yox!

- Şah İsmayıl Səfəvinin kürd olması iddiaları nə dərəcədə düzgündür? Bu məsələ tarixçilər tərəfindən böyük mübahisələrə səbəb olmuşdur.


- Şah İsmayıl nəinki kürd, heç türk də olmayıb. Qızılbaş dövlətinin hakim tayfası şeyxəvəndlərdir. Şeyxəvənd - sakavend sözünün linqvistik adaptasiyasından törəmişdir ki, o da sırf qədim ari tayfasıdır. Səfəvi ailəsinin böyüməsi və genişlənməsi onların boya çevrilməsinə səbəb olmuşdu. Şahlıq da, qədim Sak imperiyası da bu anlayışa bağlıdır. Bu boy, mənbələrdə şeyxəvənd adlanır. Şeyxəvənd adı Şeyx Səfiəddin soyundan gələnlərə verilirdi. Şeyxəvəndlər bir ağsaqqal tayfa kimi vəliəhd seçilməsində və şahların taxta çıxmasında söz sahibi idilər. Şeyxəvəndlər şahın öz ailəsi və əqrabaları olması səbəbilə səfəvilərin ən sadiq tərəfdarları sayılırdılar. Bu qoçaq tayfa kim İran ərazilərinə hücum etmək istəyirdisə, həmin ölkəyə gedir, hücum etmək fikrinə düşən xanı öz qalasındaca tutub cəzalandırırdı. 1500-cü illərdə Osmanlı sultanı İrana soxularkən şeyxəvəndlilər təkcə bir hücumla Osmanlı ərazilərinə girib 10 min qoyun, 10 min inək və 3 min atı qənimət olaraq gətirmişdilər. Bunlar əsasən Ərdəbil və Xalxal bölgəsində yaşayırdılar. Ərdəbil onların ailə mülkü, Xalxal isə iqta əraziləri idi. Şeyxəvəndlilərin kökü Gilana bağlıdır, Gilan isə bildiyimiz kimi talış torpağıdır. Biz fəxr etməliyik ki, şah babamızın kökündə arilik dayanır. Şeyxəvəndlilərlə ən böyük düşmənçiliyi İudey subardinasiyalı Sam Mirzə etmişdi. Sam semit, Mir isə qədim ivrit dilində ilan deməkdir. Sam Mirzə dağıdıcı genetikasına rəğmən buralarda çox arilərin qanını axıtdı. Səfəviləri kürdlərə bağlamaq düzgün deyil. Kürdlər şahın çobanı idilər, oblarda arilərin mal-qoyununu otarardılar. Əksinə, şeyxəvəndlilər kürdlərə qan uddurmuş, onları bu müqəddəs ərazilərimizdən qovmuşlar. Çünki vəziyətdən istifadə edən kürdlər ara azca qarışan kimi quldurluq edir və ətraf ərazilərimizi talan edirdilər. Şeyxəvəndlər çox sayda kürdü öldürmüş, ələ keçirdikləri malları xalqa paylamışlar. Məhz şeyxəvəndlilər o dövrdə xalqı kürd genosidindən xilas etdi. Onlar I Şah Abbasdan sonra şahsevənlər arasında əridilər. Bu müqəddəs boydan güclü əmirlər və dövlət adamları çıxmışdır. Həmin əmirlər arasında Məsum Bəy Səfəvi, Xan Mirzə, Zeynəlabidin Bəy, Sədrəddin Bəy Səfəvi, Daşdar Bəy Səfəvi və Xacə Bəy Mirzə ən gülcüsü hesab olunur. Baxın bu adlara, bunların tipik kürd adlarına zərrə qədər də yaxınlığı yoxdur.

- Ölkəmizin yeritdiyi tolerantlıq siyasətinə necə baxırsınız?
 

- Mən tolerant necə olmalıyam? Sünniyə də, şiəyə də qardaş deyirəm, lap udin, xristiana da. Amma Misir çöllərindən, Türkiyə dərələrindən, Manxettenin bic zənci məhəllələrindən o sekta, o məzhəb qalmadı hamısını gətirib tolerantlıq adı ilə Azərbaycana dürtdülər! Bakının yarısı yeqova şahidləri, yarısı vəhhabi, yarısı nurçu oldu getdİ! Bu tolerantlıq adlı genosidi dayandırmaq lazımdır. Okeanın o tayından, Ərəbistan çöllərindən sektanı gətirib zorla dürtürlər bura, sonra da deyirlər ölkəmiz tolerant ölkədir, başqa dinlərə mehriban və dostcasına yanaşırıq. İndi də həmin sekta dirçəlib deyir ki, Azərbaycanı şiələrdən təmizləyəcəyik! Nəzərinizə çatdırım ki, 1981-ci ildə Əfqanıstanda cəmi 1 vəhhabi vardı, o da Səudiyyə krallarının təlim keçməyə göndərdiyi müəllim idi. İndi Əfqanıstanda hamı vəhhabidir. Bu virus çox sürətlə yayılır. Bu məsələlərə son qoymağın vaxtı çatıb. Başdakıların bütün bizə yeritdiklərinin arxasında oyun yatır. Tolerantlıq, demokratiya, azadlıq- hamısı oyundur, bu lozunqlarla danışan adamlardan ehtiyatlı olun. Niyə Azərbaycanda dini zəmində münaqişə, müharibə yarana bilər? Və niyə yenə şiələr günahkar çıxarılır? Ümumiyyətlə şiələrin adını bu münaqişədə hallandırmağa onlara kim ixtiyar verib? Axı şiələr əsrlərdir bu ərazidə yaşayıblar, heç kimlər konfliktə girməyiblər, heç bir problemli məsələ çıxarmayıblar, heç kimi genosid etməyiblər, baş kəsməyiblər. Amma siz 20 ildir başqa coğrafiyalardan bura gəldiniz, münaqişə başladı! Niyə?

- Sizi bəzi dairələrdə irançı da adlandırırlar. Öz statuslarınızda və yazılarınızda diqqət verdiyiniz əsas məsələlərdən biri də ariçilikdir. Sizə elə gəlmirmi ki, sizin təqdimatınızda ariçilik həddən artıq şişirdilib? 


- Mən qədim Uzaq Şərq, Tibet, hind-ari, İran-ari, ellin, Misir, kelt, alman və asket sivilizasiyalarını dərindən araşdırmasam da, kifayət qədər diqqət yetirmişəm, bütün bu qədim mədəniyyətlərin kökündə arilər dayanır. Sоn tapılmış abidələri dаş öküz heykəli idi. Çəkisi 12 000 kilо аğırlığındаdır! Bu аğırlığı tərpətmək və аpаrmаq qеyri-mümkündür. Ari təfəkkürü hal-hazırda yenidən universallıq qazanmaqdadır. Əgər sən millətçisənsə, ari millətçiliyinə hörmətlə yanaşmalısan. Millətçilik elə bununla ölçülür. Bundan kənarda millətçilik millətçilik deyil! Arilik əslində milliyyət deyil, əzizim, qəlbin halıdır. Ari irq deyil, millət deyil. Arilik eqodur. Arilik qəlbin səsidir. Arilik ruhun halıdır. Tibetlilər məsələn, arini əqidə sayırlar. O vaxt arilər dunyanı gəzib nizam-intizam yaradırdılar. Arilik əqidəsini yayırdılar. Hansı qovmlər qəbul edirdi, buna sahib çıxırdı, onlara ari deyilirdi. Bu planetde ən qədim və ən düzgün əqidədir. Həm də elmdir. İnsanı heyvan səviyyəsindən ən yüksək məqama qaldırmaq yoludur. Pаşаrqаdın (Tәхti-Cәmşidin) virаnәliklәrindә tapılan kitаbәlәrdә Kоrоş еlаn еdir ki, hәr kәs öz dinindә, әqidә vә mədəniyyətində аzаddır, cаnı vә mаlı tərəfimizdən qorunacaqdır. Hansı dünyanın qədim mədəniyyətində bu cür yanaşma var? Gedin gəzin, baxın, Tehran əxlaq, təmizlik, güc və qüdrət paytaxtıdır.

- Saytlarınızın MDB və Şərqi Avropa ölkələrinin antiqlobalist camiəsi arasında populyar olmasının səbəbi nədir?


- Ola bilsin, biz siyasi hadisələri siz düşündüyünüzdən fərqli modeldə traktovka edirik ona görə. Saytlarımızda oxucuları yaxın və uzaq tariximizin daha əhatəli konspiroloji modelləri ilə tanış etməyə çalışırıq. Bu model bəzilərinə fantastik və imaqinativ görünə bilər, çünki vərdiş edilən sintetik konsepsiyalarla heç cür uyuşmur. Bəzi təhlillərimiz kiməsə şişirdilmiş fantaziyalar, dartılıb uzadılmış təxəyyüllər kimi görünə bilər, hər halda dəyərli intuitiv nəticələr və məntiqi uyğunluqlar çoxdur. Hətta bizim saytların dizaynı da xüsusi seçilib, gərgin əməyin sayəsində yaradılıb ki, oxucunu özünə çəksin. Onu deyim ki, saytlarımızın, hətta kitablarımızın dizaynında seçdiyimiz rənglər Cambudvil günəş sisteminin rəngləridir, insan orqanizminə müsbət təsir göstərir. İsti tonlar müdafiə funksiyaları daşıyır. Oxuyun, maraqlanın, “dəqiq, vicdanlı, qərəzsiz” kanallar bunu sizə göstərməyəcək! Bu hələ üzdə olan məsələlərdir, yadıma düşən budur. Bir çox belə məsələlər vardır ki, onların anonsunu biz çoxdan vermişdik. Təəssüf ki, maddi imkansızlıq üzündən litparad ədəbiyyat saytını satmaq məcburiyyətindəyik, avrasiya.info məlumat saytı isə həmişə bizimlə olacaq.

Hazırladı: Rəşid Hacızadə

Категория: Azərbaycan | Просмотров: 1306 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib? 
Novruzəli Məmmədova MTN-də hansı işgəncələr verilib? 
Hirkan tv Sizinlə növbəti görüşündə