Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Tolışi xəbon

Главная » 2016 » Март » 15 » Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2)
00:41
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2)

ALLAHVERDİ BAYRAMİ-70


Dıminə vəslə
Yolə ideyon, iddion vanqoədə 

Miyonə məktəbi oroxniyə sori (1965) ğəbul bim bə ADU (ısətnəni BDU) filoloqiya fakultə, bim çı universiteti tələbə.) 60-nə soronədə Azərboyconi har sahədə zumandə lıvemon hestbe. Ədəbiyotədəən tojə rostbemon bino noə bəbe. Anar, Elçin, Əli Kərim bə ədəbiyoti tojə nəfəs vardəşonbe.
Dəmə eyni, ya nezə kursonədə bənə Ramiz Miskanlı (Ramiz Rövşən), Seyran Səxavət, Nüsrət Kəsəmənli ... peşo vey məşhurbə şairon handedəbin. Sıxani rosti, tolışi votəynə, bə çaş dəfırsie nıznəmone, bə musamiron, tədbiron, şeirə məclison nışimon ki, bəmə rışxənd bəqəten.
İqtisadi cəhəto vey çiyonədə məhrumən bıbəmon, əmmo mənəvi-rufi cəhəto dılpur bimon, hiç nıbu, hışkə şəxsiyətımon hestbe, məğrur bimon: çoknə bəvoten: “Otəş nıqıno, ha ğəysi, ovı nıbe dəxısi”. Çokə olətımon nıbe, diədə oməbimon, de ləhcə sıxan kardəbimon, bənə şəhrijon qəp jəy zındənibimon... Kirayə mənzılonədə ıştən-boştə qırdə əbimon, divojə ənıvışton boyəndı şeir, hikoyə əhandin, şeiron təhlil-tarif –tənğıd əkəymon...
*
Talanti- istedadi kındbe, oləziye, şe-şe həmuşbe qıləyən səvon: iqtisadi məhrumiyətonin. Kosibəti, nıbeyəti talanti exroc kardedə, istedadi tosnedə. Timsol peqətəmon, talant çəxoye, tiləye, təvəye, kulişedəşbu sıviyedə, ozavziyedə, vuruski doydə, niyyət-məqsəd tij kardedə əy, rohət bıriyedə!
Əncəx sə dəpuşəbu de tani, de luzi, de ko-pişə, bo ğəzənci sərf kardey; kınd bedə, kıl bedə, pas qətedə, pəxır noydə, zay bedə! Çəmə talanti kəş-por nıvardey, şe-şe kılbey, kındbey səbəb həminə səvonbin: iqtisadi cəhəto məhrumiyətonbin...
Vaxt əbiy, qıləy piyozə bınə de ğıçi nuni nəbiy ki, niməyjə dəvonəmon. Qıləy kartof nəbi ki, bıqılvonəmon de vəsləy nuni bəhəmon, şanqone mədə bə dast dənəmon. Qıləy moğnə bə dast nəvoy ki, darışdəmon bə tovə de mərğərinə ruəni oboşdəmon, nəho bəhəmon...
Tələbətiədə bə nəve, teatr, kino, de pəvəndi bə didor şeədə qıləyku pencək, şəy, qalustuk, qıləyku məşo, qiyəvo, qıləyku şəvlo əsdənimon, iştəni təroz əkəymon... Məğom eqınyədə səkkəjor əbimon, xar əbimon, mənən-rufən exroc əbimon. Əməni əhotə kardə odəmon bə çəmə talanti, ağlı-fərosəti, mənəviə fayə rışxənd əkəyn, pəxılətiku əməni peyəvoznin, çəmə kosibə ənkə beğur əkəyn. Əvotin: “Əsl-nəsəb nıbəkəsonədə yolə odəm, talantə inson nibəbe...” Kinə nomə bəqətimonbu, əvotin: “Kıve ıştı kə, so-bə, de şairəti, de muəlliməti, de elmu-sənəti xıyzon oqəte nibəbe. Kuçəkon, besə-bepoon, nokə-naibon, vəşimardəyon bəməno mandən? Bışən ıştə to pəydokən!..”
*
Talantinə hırdənon himayə kardey bı məsələdə muhumə noqtəy. “Pul, karyera, vəzifəynə pı-moə” har kəybə okarde zınedənı. “Dayxıvand“ bey çəysə bənave. Hırdəni kəşi qətey, çətinonku dəvoniey, bə kisə peştıpur bey...
Haşiyə:
Peşmahrubə haftsinfi sə bıkə Əliağa (Kurçaylı) Səlyonədə osonəroədə ko kardəbən, bedədə (pıəş mahrubədə şəhid bəbe) xıyzon oqətedəbən. Şeirış dərc bedə “Azərbaycan gəncləri” qəzetədə. İ ruj vanq kardedən əy, bə raykomi ğəbul, bəs tıni Səməd Vurğun dəvət kardedə bə Boku, bə Respublika Ənıvışton İcoli. Əliağa səyku bə po tojə kardedən, tojə məşo, nuyə kostyum tankardedən bəçəy tan, dəro kardedən bə Boku. Ədəbi məclisədə bə Əliağa şeiron quşbıdə Səməd Vurğun votedə:
-Tı bəpe Universitetədə bahandi, tı bə di oməqard.
Votedən ki, bəpe əv daminə sinfi səkəy, çəyo bə ali məktəb ğəbul bıbuy. Mıxləs, Əliağa noydən bə Peşə məktəb, umummənzılədə vırə, təqaud doydən, 3 sor bədiqə dənoydən bə ali məktəb. De qonorari, de təqaudi ıştəni, xıyzoniən oqətedə, hətta 3-nə kursədə kəxıvandən bedə...
*
Çəmənən har çətinəti hoson karde hozımandə şəxsiyəton hestbin: muəllimon, tələbə həmroon hestbin...(Rahib Əliyevi bə yod dənəmon: Əsqərətiko oməbe, de “3” ğıyməti dəşəbe bə BDU bioloqiyə fakultə. Mıddəti de tələbə həmron hardı-həşi jiyəbe, hay dasti dəhaştəşonbe tosə ın yətim bə hampo rəsəy. Isət 78 sinnədə Tibb Universiteti dosente, bioloqiyəro fəlsəfə doktore, çandə kitobon, dərskitobon muəllife...)
Əmmo əmə (az deştə boə Rəzi) çəvonku (bəmə de mərhəməti diə bıkonku) ıştəni diyəro oəqətimon. Veyən çəmə pı nıbe, çokə tanımon nıbe, əməni handıvonə boon hestbin. Əmə çok handəbimon, hətta bo həmro tələbon, bo qiyabi bahandon kontrolə, kursə koon ənıvıştimon, kamişi miqdarədə pul, sovqat, hədiyəən əstənimon. “Peştıpurə” tələbon bə kino, nəve, teatron, təmşon əşinbu, əmə bə kitobxonon əşimon, aidiyəti bədii əsəron əhandimon, çəvon kırtə xulason beəkəmon, bəyəndı eədoştimon. Elşad Əsqərov (Şərəfə) , az, bənə əmə çankəs deştə boon ğəzənci əjimon, bə hiç qılə “dayday” ehtiyocımon nıbe. ( Bənə Alxas Əliyevi çan qılə tələbon bə şəvon ko əkəyn, bə rujon əyani əhandin.)
Tələbə həmron hay bəştə kəşəbın qıləy şəhərıjə kinə əjənin, ənəvin Boku reçinə vıron. Vey tələbon bə şəhrijə kinonro çokə karyera xıvandən bin. Bəməən işarə, təklif bıkəon hestbin. Əncəx əmə divojə kinə səçın kardəmonbe. Tosə oxoyən bəvon sadiq mandımon. (Çanə soron bəpeştə hejo dəvon kəxıvand, zoə-kinə, nəvə soyb bimon, Şuk bə Xıdo!)
*
Tələbəti çokə cəhəton veye, qıleyni boyəndi ğeyd mandey, bəyəndı peştıpur beye. Umrədə çokə həmroonım vey bıə. Hırdənəti həmron Əhməd, Həsən, məktəbi həmron Əli, Quli İskəndər, sərbozəti həmron Nizam, ko həmron Qulamrza, səfər həmron İbrahim, Xanəli Tolış. Tələbəti həmron həməsə bəşbən bomıno: Elşad Əsqərov, Miriş Mirişov, Əvəz Nəbi...
Haşiyə:
Hırdənəti həmrom Əhməd Rüstəm hiç çımı yodo beşedəni. Kələntərə zoə, panəkulunc, barzəbolo, avşumə xasiyət, mənən pok, rufən həlim, dıləsutə cıvon, bə radio-telemexanikə zumandə həvəsin, Politexniki İnstituti tələbə ikərədə bə kəzəl qınie. 1960-nə soron sıftədə bə çəmə di elektrik okırnə be. Bəvədə Əhmədi 15-16 sinn hestbe, ya nıbe. In nuperəsə cıvon bino kardışe de tokəxət okırnəkəson ko kardey. Hırdənə vaxtonku ıştə ixtisosədə təcrubəninbe. Peşo hejo ın sənət bəyo Əzrail be.
1965-nə sori 17 noyabrədə Bokuədə Montinədə jiə xalakinə kəy şedə. Bəy votedən ki, tokə sunədə maftul siyə, pedat əy davast. Voşvəşəku tarbə suni sədə tok jəydə əy, şodoydə bəsə parçini tijə pasinə osonon səpe, hırdən hıl-hıl bedə. Bardən bə noxəşxonə, kamişi jiedə, pı-moə rəsedə, çifoydə Əhmədi roxne zındənin...
BDU umumə hıtəxonədə Quli İskəndəri xəbə vardışe bomı: “Əhməd həlokbe, Əhməd həni jiyedəni...” Yəndımon dıvanqonə qəte, bəməymon, bəçəmə nırə, zikkə, hay-harayi, bəmə- şivəni hıtəxonə hırdənon omin-qırdəbin. Əmə nıştimon, olaxtimon, qulquli bimon, dəsumone ıştən bə divo, bə poli taxton...Həmron bəzu co kardışone əmə yəndıku, aşiş kardışone.. (Çə vaxtiku siqaret kəşey bino kardıme. 15 sor kəşəme, çəyo bə se sor de tədrici şodome.)
Əliyev Alxasi ono kardışe Masalli tələbə həmron de dastə oməymon bə Əhmədi yas. Isə mıni oqəte bəbe? Şivən bəsə şivənisə...
*
Tələbə vaxtonədə çəmə şinə həmronədə qıləyni Alxas Əliyevbe. Çəmə divoj bə mahrubə şə-nomə Yusifi zoə Alxasən panə qulunc, hevujəsinə, barzəbolo, həmro ğeydimandə nəhənqə odəmbe . BDU jurnalistikə ın yətimə tələbə, bə şəvon ko əkəy, bə rujon parta peşto ənışti bə muhaziron quş ədəy. Ve talantinə, zirəkə zoəbe. Bəpe ki, Nəsir muəllim (İmanquliyev) 3-nə kursi imtohonədə bıredə əy (2 ğıymət doydə) De muəllimi mubahisə kardedə, bəçəy sə həvo omedə.
2-3 ruj həvobəsə nəvəy. Əvoy bə BDU umumə hıtəxonə, əməni dəvoşti bə sirə, hay qıləy vəzifə ədəy. Əmron, sərəncamon ədəy. Quya ım Mərkəzi komitə iminə katibe. Bəçəy çəş çok çiyəyon tarif əkəy, bevəc çiyəyon nısığ əkəy. Bəçəy bı holi çəmə dılon poş əbin. Əsutimon, xıvət əkəymon, dastımon bə vırəy nərəsi.
Bəvədə cındoxonə Osipyan, 20-dəbe. Şimon çəy tono. Ə cındoxonədə çiçon vindımone? Xıdo bə hiç bəndə ə rujon nişo nıdə! Çəş vinde-vinde beqınoə-betəxsirinə ən çokə həmro- inson değaydə bə ce ruj mande, ha Xıdo, ın zulmon çoknə rəvo zıne bə bədbəxtə Alxasi?! İjən ıştı zınəy çoke, ilahi, həzo bəjən şukur bətı.
*
Tələbəti devrədə diyonədə, məktəbonədə de tələbə-şoqirdon dimi-didon, rayoni mərkəzədə yubiley tədbiron, Masalli “Çağırış” (ısətnə Yeni həyat” ) qəzeti redaksiyədə poeziya məclison dəvonin. Nuperəsə şaironən dəvət əkəyn, ıştə şeiron əhandin, rayon qəzeti səyfonədə dərc əkəyn, çə şeiron həxədə, muəllifon barədə kırtə rəy-mılahizon ənıvıştin, təhlil-tənqid əkəyn.
1968-nə sori avqustədə “Çağırış”ədə ADU jurnalistika şobə tələbə Yasər Əliyevi “İ fakultə tələbon” nomədə qıləy məqalə dərc bəbe. Məqalədə ADU tələbon Vaqif Yusifli (II kurs), Miriş Mirişov, Allahverdi Bayramov, Əvəz Səfərov, Qurban Qurbanov (IV kurs), Quli İskəndəri həxədə (V kurs) bəhs kardəşbe. (“Çağırış”, N0-80, 25.07. 1968)
1968-i avqustədə “Çağırış” rayon qəzeti ıştə co numrədə nıvıştedə ki, “Madoədə şeirə məclis” dəvoniyə bıə. Məclisədə Şəkər Aslan, Əlisa Nicat, Yaşar Əliyev iştirak kardedə. Tələbə şairon ofəyəvonəti həxədə Vaqif İbrahim ( Huseynov) qəp jəydə. ADPİ tələbə Rəsul Rzayev, ATİ tələbə Tahir Qurbanov, ADU tələbon Vaqif Yusifli ijən Allahverdi Bayramov ıştə şeiron handedən...
...“Redaksiyədə didor” məqalədə nıvıştə bedə ki, “Avqusti 12-də “Çağırış” qəzeti redaksiyədə de cıvonə tələbə-şairon dimi-dido be... Tələbon de nubə ıştə şeiron handışone...ADU filfaki 4-nə kursi tələbə Allahverdi Bayramovi şeironədə marağınə lakonizm bə çaş çidə. “Çəmə didor”, “Voş-çaşə ars” şeiron bə jıqo lakonizmi ijən bo fikfami təsirinə bədiiə ifadə misol varde bəbe. Əncəx çəy “Norohatim” şeir çanə səmimi, soyə bıbuən, movzu tojə ni. ( “Çağırış”, 15.08.1968) Bəvədə Vaqif Huseynovi, peş əy İbrahim İbrahimovi redaktor, Əliəşrəv Niftiyevi, peş əy Aydın Əliquliyevi redaktor muavini bıə vaxtonədə qəzetədə rəyrə çap əbiy çımı nıvıştəyon...
*

Oxonə kursədə çımı zəhməti ən yolə bəhrə bə “Rəsul Rza lirika” həsr kardəbə dimlomə ko be. Bə diplomə ko filoloqiya fəlsəfə doktoron Ziynət Əlizadə, ijən Saməd Əlizadə musbətə ray nıvıştışone, Elmi şura qərar bekardışe ki, əsər kitob holədə çap bıbu.
İyo bə qıləy noqtə işarə bıkəm ki, əv çımı xarakteri, bəlkəm, çımı şəxsiyəti barizə nımunəy: Diplomi elmiə rəhbər rəhmətşə dosent Saməd Əlizadə məslohat zınəşe ki, bışim bə Rəsul Rza ğəbul, çəyku (çəy ofəyəvonətiku) movzu peqəte barədə qəp bıjənım dəy. Bəvədə məşhur şair Rəsul Rza Azərboyconi Ensiklopediya sərredaktorbe. Bə ustod Saməd muəllimi çəy paliyo şe-nışe barədə hiççi nıvotıme. Iştən-bəştə vey no-peqət kardıme: 


-Bışim-nışim? Bışim, çiç bəvotem?
“Ha, çımı həxədə diplom nıvıştə, əcəb kardə? Bəçəy çapi koməq bıkəm? Bedədə, bekimsənə tələbəş, bətı yardım bıkəm?”
“Ha, diplom vardə, bınə iyo, bəhandem, peşo tıni sədo bəkam, bunum bəmı xoş omedə ya ne?” Qasbu xoş noməy? Bəmı veyə iradon qətışe. Mıni çe obru bəste. Mıni xəcil bəkarde. Votedən, şair ve teləzıvone. Qavar demı sərt qəp bıjəni? Mıni barışte, təhqır bəkarde... ıştən bəştə heçcur bə i məxrəc ome nıznəme. Nışim bə şairi ğəbul... 


(Hestışe idomə)

 

Просмотров: 2845 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?