Bölümlər

Талыш xəbərləri
Azərbaycan
İran
Dünyada
Голос Талыша
Müsahibə
İnsan hüquqları
Beynəlxalq hüquq
Talış dili və ədəbiyyatı
Talış incəsənəti
Talış tarixi
Şəxsiyyətlər
Bizim kitabxana
Təbabət
İdman
Onlayn TV
Karikaturalar

Голос Талыша


Известные события, произошедшие с моей семьей за последние годы, всколыхнули нашу жизнь до основания.

Axtarış

Tolışi xəbon

Xıdo rəhmətkə Əli Rzayevi... 
Fərzəndon 
Bastari musibət (aktual hukayət) 
Bə çəmə alimə zoon afərin bıbu 
Aydın müəllimi de şair Xilqəti musahibə 
Çı mardə odəmi nomi bə jurnali redaksiyə heyət çokonə dənəmon? 
Tolışi mətbuat tarixədə tojə cən - "Aləm" jurnal çapo beşə 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (6) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (5) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (4) 
Xatirə ruşnədə dili söhbət (3) 
"KUL" sıxani mənon 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət (2) 
Xatirə ruşnədə dıli sohbət 
“Honi çəşmə"ro vəsə 
ÇE? ÇI? 
Əv kiye? 
Şahmirzə Tolışəxun - 60 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Tolışi talantə şair Şamirzə TOLIŞƏXUN (10.07.1955 - 18.11.2014) 
Baləddin VEŞO şeronədə pencli janr 
De şair Baləddin VEŞO müsahibə 

Tərəfdaşlar

Top

Azərbaycan prezidenti administrasiyasının başçısı niyə ölkənin köklü xalqlarını dəfn etmək istəyir?
ГИЛАЛ МАМЕДОВ на свабоде!
Новрузали Мамедов
Talış batalyonları Qarabağ müharibəsində (Sənədli kadrlar internetdə)
Марьям МАММАДОВА. Трагедия одной семьи. 2013

Statistika

Главная » 2016 » Март » 16 » Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı?
20:21
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı?

NOVRUZ – arilərin Günəş təqvimi ilə yeni il bayramıdır. “Novruz” sözünün də mənası “yeni gün” deməkdir. Novruzun bir bayram kimi qeyd edilməsi tarixi qədimdir. Hətta Zərdüştilikdən və atəşpərəstlik ayinlərindən daha da qədim tarixə malikdir. Tədqiqatçı alimlər Novruzun tarixinin Nuh (ə) – la başlandığını qeyd edirlər.

. İlk yazılı mənbədə qeyd olunur ki, Novruz bayramı b.e.ə.505-ci ildə yaranmışdır)

*

Novruzun islam dininə dəxli yoxdur. Amma islam dini bu bayramı onu haram bilmir. Hətta Qurani-Kərimdə bir neçə ayədə bu bayrama işarə edilir. Taha sürəsinin 57-58-59-cu ayələri – Əhli sünnənin görkəmli təfsir alimi Zəməxşəri Kəşşaf və b. təfsirlərində bu haqda danışır, ayələrdəki zinət gününün Novruz bayramı günü olduğunu söyləyirlər. 
Bəqərə 243. bu ayənin təfsirində də Novruzdan danışılır.

Bir çox hədislər də bu bayramı təqdir edir. Məsələn, nəql edilir ki, Novruz bayramı günü Əli ibn Əbi Talibə (ə) camın içində halva hədiyyə verdilər. Bu nədir?- deyə soruşduqda dedilər: Ya əmirəl möminin, bu gün Novruzdur, bu da Novruz hədiyyəsidir. Hz Əli (ə) dedi: Hər günümüzü Novruz edin!

*

Novruzu qədim İran tarixinə bağlayanlar da var:

Deyilənə görə, bir gün camaat səhər yuxudan oyanıb bir möcüzənin şahidi oldular. “Günəş” həm şərqdən, həm Qərbdən doğmuşdu. Şərqdən doğan Günəş planeti idi, Qərbdən “doğan” isə hündür minarədə durmuş, yenicə taxta çıxmış Şah Cəmşidin qızıl camı (Came-cəm”) idi ki, əsil günəşi əks edirdi.

Tacqoyma mərasimi təzəcə qurtarmışdı. Bu vaxtadək padşah Zöhhak idi. O, çoxlu ilanlar saxlarmış (başqa əfsanəyə görə çiyinlərində ilanlar bitibmiş) o, bu ilanlara insan beyini yedirirmiş. Xalq ona qarşı üsyana qalxmış, Dəmirçi Gavə onu öldürmüş, Zöhhakın taxt-tacına Cəmşid sahib olmuşdu.

O zamandan başlayaraq xalq həmin günü –Cəmşidin başına tac qoyulduğu günü “yeni gün kimi” qeyd etməyə başlayıblar. Sonralar bu bir ənənəyə çevrilmişdir.(Novruz bayramının yaranması tarixinə həsr olunmuş yazılardan Nizaminin “Siyasətnamə”sini, Ömər Xəyyamın “Novruznamə”sini və b. qeyd etmək olar.)

*

Bir çox Şərq ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycan Respublikasında da Novruz bayramı rəsmən qeyd edilən milli bayramdır.

*

BAHAR bayramı isə bütün yer üzü insanların yazın gəlişini qeyd etdiyi gündür. Hər xalq yerli, milli xüsusiyyətləri ilə bu bayramı bəzəmiş, ona özünəməxsusluq vermişdir.

Boz ay daxil olan kimi (gecə ilə gündüzün bərabərləşdiyi vaxta 30 gün qalmış) bayrama hazırlıq işləri başlayır. Su, hava, od, torpaq çərşənbələri xüsusi ritullarla qeyd edilir, səməni göyərtmək, yumurta rəngləmək, növbənöv ləpəlilərdən, buğda, noxut, sair taxıllardan qorğa, qovut hazırlamaq, müxtəlif şirni məmulatları ( şəkərbura, paxlava, şorçörəyi…) bişirmək, ritulları nəğmələrlə, əlolə-vərsəğelərlə muşahidə etmək, qaravəllilər demək, su üstünə getmək, od üstündə atılmaqla yeni il alqışları, dua-sənaları söyləmək, yeni adamlarla dostlaşmaq, küsülülərlə barışmaq və s. bu mərasimlərdə icra edilir.(Süfrəyə həmçinin sumax, sirkə, süd, səməni, səbzi (tərə), sim (balıq) və s. 7 çeşiddə nemət qoyulur .

*

BAHAR bayramının tarixi daha qədimdir, Bu, insanların ilk tarixi dövrlərinə aiddir. Ta qədimdən insanlar yazın gəlişini bayram etmişlər. Çünki təbiətin oyanması, torpaqların əkin üçün keyfiyyətli hala düşməsi, havaların xoşluğu və s. bu vaxta təsadüf edir. Kosa, keçi obrazları qədim yunan, roma mifologiyasında da geniş yer almışdır.

Təsadüfi deyil ki, xalqımızın da bahar bayramı, Novruz günlərinə aid müxtəlif janrlarda folklor nümunələri, saysız-hesabsız nəğmələri, teatr tamaşaları var. Bütün bunlar onun xəlqi-milli bayramımız olmağına bariz dəlillərdir…

Allahverdi BAYRAMİ 

12.03.2016

Aşağıdakı mənbələrdən daha geniş məlumatlar alın:

1) http://www.mainboard24.com/azerbaycan-tarixi-ve-cografiyasi/239500-novruz-bayrami-haqqinda.html 

2) http://xeberman.com/news/musahibe/3553-quran-deyir-ki-novruz-var-bes-siz-ne-deyirsiniz.html 

 

Категория: Azərbaycan | Просмотров: 924 | Добавил: admin | Рейтинг: 5.0/1
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]

Sayta giriş

Onlayn TV

Xəbər xətti

Müəllim zindanda da müəllimdir... 
Б.В.Миллер. Талышские тексты 
Talış dilində ü/u səsi 
Allahverdi BAYRAMİ. ĞƏLİZƏXUN (2 pərdəynə 7 şiklinə pyes) 
Allahverdi BAYRAMİ. ƏMONƏT ( İ pərdəninə 3 şəkilinə pyes) 
Rusiya talış ictimai təşkilatları 1993-cü ildə Talışda baş verən hadisələrin 24 illiyini qeyd etməyə hazırlaşır 
ŞİRİN YALAN, YOXSA ACI HƏQİQƏT? 
DIZDİPOK 
Свадьба – Способ Сохранения Талышского Языка 
Talış dilindəki sözlərin təbii xüsusiyyətləri 
Hilal Məmmədov Eldəniz Quliyevi təbrik edib 
Талыши хотят читать, писать и смотреть на родном языке 
Hilal Məmmədov: "Hakimiyyət istəyir ki, bütün sosial və etnik qruplar arasında qarşılıqlı etimadsızlıq mühiti olsun" 
Əli Nasir - Talışın Firdovsisi 
Талышское слово «cо» (двор) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Talışın əbədiyanar məşəli 
Новрузали Мамедов – 75 (Novruzəli Məmmədov – 75) 
Это не трагедия одной семьи, а трагедия нашей страны, нашей Родины! 
К юбилею Светланы Алексеевны Ганнушкиной! 
Hilal Məmmədov İsa Qəmbəri 60 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib 
Xərçəngin dərmanı tapılıb 
Azərbaycan höküməti TALISH.ORG saytına girişi dayandırıb 
“Elçibəyə acıqlandım, məndən üzr istədi” – Zərdüşt Əlizadə ilə QALMAQALLI MÜSAHİBƏ 
“Tolışon Sədo” qəzetinin əməkdaşı Azər Kazımzadə saxlanılıb 
ƏLİ NASİR əbədi haqq dünyasına qovuşdu 
Bəşərə də Allahdan bəla gəldi 
İrana ərzaq almağa gedən Astara gömrükdəki basabasda öldü 
Müqəddəs Kəbə ziyarəti, dələdüzlar, etnik mənsubiyyətə görə təhqir və 27 dövlət xadimli redaksiya heyəti 
Talışlar 
Ко дню рождения Л.А.Пирейко 
Ümid yenə də talışlaradı! 
Çılə Şəv-iniz mübarək! 
General-mayor Vahid Musayev haqqında polkovnik Isa Sadikov yazır 
"Talışsansa, məhv edib qanını da batırarlar 
Avropanın axırıncı pələngi Talış dağlarında 
Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyyətinin üzvü müraciət yayıb 
Xalqımız dözümlü xalqdır, DÖZƏRİK! 
“Talışam, lakin, qanım Elçibəyin qanı ilə eynidir” – TARİXİ VİDEO 
Türkün misalı! 
“Səadət taleyin biçdiyi dondur” 
Mirəziz Seyidzadənin (ƏZİZ PÜNHAN) “Divan”ında (Bakı-2008, 473 səh.) dini-uxrəvi məsələlərin yeri 
Qaraciyərin yenilənməsi və serrozun müalicəsi resepti 
Faiq Ağayev Rəşid Behbudovdan sonra bunu ilk dəfə etdi - VİDEO 
Ata və oğul: Ruhullah və Məhəmmədəli - hər ikisi siyasi məhbus 
MTN-nin bir ailənin başına gətirdiyi faciə 
Журналист Гилал Мамедов пожаловался на давление со стороны полиции Баку 
Hilal Məmmədov Nizami polisində təzyiqlərə məruz qaldığını bildirib 
Rövşən Canıyevin ölümü və referendum oyunları 
Davam etməkdə olan faciələrimizin sirri nədir? 
Məhv olan Talış toplumu və dili – Mədəniyyətimizi necə qoruyaq? 
Masallıda zülüm ərşə dirənib 
Veri kəndi ətrafında minlərlə nadir növlü ağaclar qırılır 
“Xəzər Lənkəran"ı nəyə görə dağıdıblar? 
Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin hesabat seçki konfransı keçirilib 
Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili 
Талышское слово "по" (стопа, ступня, ходьба) в виде морфемы в современных индоевропейских языках 
Türkün ari-slavyan sivilizasiyası qarşısındakı rolu 
Rabil Abdinovun harayı 
Zaman-zaman suyu bulandıranlara elə əlahəzrət Zamanın özü cavab verəcək 
Hirkan tv növbəti proqramını təqdim edir 
ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Hilal Məmmədovdan danışdı 
Hilal Məmmədov: "Haqq-ədalət naminə mübarizəmizi davam etdiririk" 
Bahar bayramı, yoxsa Novruz bayramı? 
Трагедия одной семьи 
Məmmədovların tifaqının dağıdılmasının sifarişini kim verib?